Zo maken we van gegevens een begrijpelijke uitkomst

Een getal zonder herkomst of uitleg helpt je niet verder. Daarom maken we onderscheid tussen gemeten gegevens, registergegevens, berekeningen, aannames en redactionele uitleg. Hier staat het hele verhaal: welke prijs we tonen, hoe we het goedkoopste en groenste moment uitrekenen, en waar de onzekerheden zitten. De bronnen zelf staan op de bronnenpagina.

Welke stroomprijs tonen we?

De marktprijs komt van SMARD, de all-in prijs rekenen we zelf uit. Zo is hij opgebouwd.

Kale marktprijs

De day-aheadprijs op de groothandelsmarkt per kwartier, van SMARD.de (Bundesnetzagentur). De bron geeft euro per megawattuur; gedeeld door 1000 is dat euro per kWh. Zonder belasting, opslag en btw, dus niet wat je betaalt. Hij staat in de prijstabel als tweede kolom en achter de knop "Marktprijs".

Energiebelasting

€ 0,09161 per kWh in 2026 (Belastingdienst, tarieven energiebelasting op elektriciteit 2026, verbruik tot 10.000 kWh per jaar, exclusief btw). De vaste belastingvermindering per aansluiting is een bedrag per jaar en zit niet in de prijs per kWh.

Gemiddelde leveranciersopslag

Een gemiddelde leveranciersopslag van € 0,0175 per kWh exclusief btw. Dynamische leveranciers rekenen ongeveer € 0,014 tot € 0,021 (stand oktober 2026); jouw eigen leverancier kan dus wat lager of hoger uitkomen.

Indicatieve all-in prijs

(marktprijs + energiebelasting + opslag) plus 21% btw. Dit is de prijs die we standaard tonen en waarmee we rekenen: ongeveer wat je met een dynamisch contract per kWh betaalt, zonder vaste kosten per maand.

De all-in prijs is nadrukkelijk een indicatie: jouw werkelijke tarief hangt af van de opslag en voorwaarden van je eigen energieleverancier.

En een negatieve marktprijs betekent niet dat je geld toe krijgt: door belastingen en opslag kan de all-in prijs dan nog steeds positief zijn.

Waar de marktprijs vandaan komt. Van SMARD.de, het energiedataplatform van de Bundesnetzagentur (CC BY 4.0, "Bundesnetzagentur | SMARD.de"). SMARD krijgt de day-aheadprijzen rechtstreeks van ENTSO-E, het Europese netwerk van netbeheerders. De prijzen van morgen staan er vanaf de vroege middag; de hele dag van vandaag, ook de uren die al voorbij zijn, staat er al sinds gistermiddag. Daarom lopen de prijsgrafiek op de plannerpagina en de prijslijn in de zonnegrafiek op de salderingspagina over de hele dag. Ontbreekt een dag of een kwartier bij SMARD, dan tonen we daar geen prijs: we vullen niets aan. Met de knop "Marktprijs" zie je de kale marktprijs zelf, en dat is nadrukkelijk niet wat je betaalt. Tot 11 oktober 2026 kwam de all-in prijs van Dynamisch Tarief, met de uren die al voorbij waren via energy-charts.info.

De rekenregels

Elke rekenregel heeft een versienummer. Passen we een formule aan, dan hogen we de versie op en benoemen we hier wat er veranderde.

Stroommix: waar komt de stroom vandaan?

We tellen per uur tien reeksen van het Nationaal Energie Dashboard op: zon, wind op land, wind op zee, kernenergie, biomassa, afvalverbranding, overig, gascentrales, warmtekrachtkoppeling en kolen. Op de site staan die in zes groepen: zon, wind (land en zee), kernenergie, biomassa, afval en overig, gas (gascentrales en warmtekrachtkoppeling) en kolen. We gebruiken het gemiddelde vermogen over het uur, in gigawatt. Een uur telt pas mee als het compleet is (de energie in dat uur is minstens 98% van wat bij het gemiddelde vermogen hoort) en als alle tien de reeksen er zijn. Import, export en het landelijke verbruik tellen niet mee in de productie; we tonen ze apart. Dit is de productiemix: wat in Nederland is opgewekt, niet de mix van wat er bij jou uit het stopcontact komt.

Versie 2026-10-10.1

Aandeel zon en wind

De productie van zon en wind samen, gedeeld door de totale productie van de tien reeksen, in hetzelfde complete uur. We tonen het alleen als die som hooguit 5% afwijkt van het totaal dat het Nationaal Energie Dashboard zelf geeft. Tot 10 oktober 2026 (versie 2026-09-02.1) deelden we een duurzaam totaal door het landelijke verbruik; dat is een verhouding en geen aandeel, en dat cijfer tonen we niet meer.

Versie 2026-10-10.1

CO2-uitstoot per kWh

De emissiefactor van de Nederlandse productiemix bij het Nationaal Energie Dashboard (kilogram per kWh) maal 1000, afgerond op hele grammen. Voor een compleet uur gebruiken we het actuele cijfer, anders de verwachting van het Nationaal Energie Dashboard; de pagina zegt welke van de twee het is.

Versie 2026-10-10.1

Indicatieve all-in stroomprijs

De marktprijs van SMARD per kwartier (euro per megawattuur gedeeld door 1000), plus de energiebelasting van dat kalenderjaar en een gemiddelde leveranciersopslag, en daarover 21% btw. Dat is ongeveer wat je met een dynamisch contract per kWh betaalt, zonder de vaste kosten per maand, de netbeheerkosten en de belastingvermindering per aansluiting. Ontbreekt de marktprijs van een kwartier, dan heeft dat kwartier geen prijs; we vullen niets aan. Tot 11 oktober 2026 kwam de all-in prijs van Dynamisch Tarief, met de uren die al voorbij waren via energy-charts.info.

Versie 2026-10-11.1

Goedkoopste tijdsblok

We bekijken elke starttijd op het kwartierraster, vanaf het eerstvolgende kwartier. Een blok duurt precies de gekozen looptijd en valt helemaal binnen de gekozen dag, de uiterste eindtijd en de bekende prijzen. Per blok nemen we het tijdgewogen gemiddelde van de indicatieve all-in prijs (zie hierboven); over een ontbrekende prijs rekenen we nooit. Het blok met het laagste gemiddelde wint, bij gelijke stand het vroegste. Zijn er minder dan vier mogelijke starttijden (een uur keuze), dan geven we geen goedkoopste blok. Tot 10 oktober 2026 (versie 2026-09-02.1) begonnen de blokken bij het lopende interval, waardoor een begintijd al voorbij kon zijn.

Versie 2026-10-11.1

Schoonste blok en meeste zon en wind

Twee aparte berekeningen; de bezoeker kiest welke. "Laagste CO2-uitstoot" zoekt op dezelfde manier als het goedkoopste blok, op het tijdgewogen gemiddelde van de CO2-uitstoot per kWh (per uur). "Meeste zon en wind" zoekt het blok met de hoogste verwachte productie van zon en wind samen (gemiddeld vermogen in gigawatt), uit de verwachting van het Nationaal Energie Dashboard. De twee kunnen een ander blok geven. Tot 10 oktober 2026 (versie 2026-09-02.1) viel de pagina zonder melding terug van de ene maatstaf op de andere; dat doen we niet meer.

Versie 2026-10-10.1

Overlap goedkoop en groen

We vergelijken het goedkoopste en het groene blok voor dezelfde dag, looptijd en eindtijd op de klok. Alleen als ze elkaar echt overlappen noemen we dat, met de tijden van de overlap; we rekenen geen samengestelde score uit.

Versie 2026-10-10.1

Indicatieve kosten van een blok

Alleen als je zelf het verbruik in kWh invult: dat verbruik maal de gemiddelde indicatieve all-in prijs van het blok. We nemen aan dat het apparaat gelijkmatig verbruikt over het blok, en zeggen dat erbij. Zonder verbruik tonen we alleen de gemiddelde prijs.

Versie 2026-10-10.1

Gemeentelijk energieprofiel

Alle gemeentecijfers zijn rechtstreekse CBS-waarden of eenvoudige afgeleiden daarvan (verschil ten opzichte van een eerder jaar, verschil met provincie of Nederland). Een conclusie verschijnt alleen als de onderliggende cijfers er zijn; ontbreekt een cijfer, dan vervalt de conclusie. Een pagina die onder de kwaliteitsdrempel blijft wordt niet geïndexeerd.

Versie 2026-09-02.1

Tijd, versheid en storingen

Alle tijden zijn Nederlandse kloktijd; bij een storing zie je liever even niets dan een oud getal.

Wat komt rechtstreeks van de bron, wat rekenen wij uit?

Rechtstreeks van het Nationaal Energie Dashboard komen per uur de productie van tien bronnen, import, export, het landelijke verbruik (inclusief netverliezen) en de CO2-emissiefactor van de productiemix, elk als actueel cijfer en als verwachting. NED berekent een deel van de actuele cijfers zelf; daarom noemen we ze "actueel" en niet "gemeten". Het veld "percentage" van NED is de benutting van het opgestelde vermogen, geen aandeel in de mix; dat gebruiken we niet. Wat wij afleiden: de zes groepen van de stroommix, het aandeel zon en wind in de productie, de CO2-uitstoot in gram per kWh en de tijdsblokken, volgens de rekenregels hierboven. Vermogen (gigawatt, GW) en energie (kilowattuur, kWh) houden we uit elkaar: de grafieken tonen het gemiddelde vermogen per uur. Ontbreekt een uur of een bron, dan vervalt dat uur; we vullen niets in en tonen ontbrekend nooit als nul.

Tijd, resolutie en zomertijd

Alle tijden op de site zijn Nederlandse kloktijd (Europe/Amsterdam). Intern rekenen we in wereldtijd (UTC), zodat de wissel van zomer- en wintertijd geen blokken laat verspringen. Prijzen zijn per kwartier. De cijfers van het Nationaal Energie Dashboard zijn per uur; het nieuwste complete uur loopt een tot twee uur achter de klok, dat is de bron en geen storing. De planner rekent met kwartieren en weegt naar de tijd, zodat een uurcijfer voor een blok van een half uur ook maar een half uur meetelt. Middernacht en de wissel van zomer- en wintertijd (een dag van 23 of 25 uur) rekenen we mee.

Versheid en storingen

We halen prijzen hoogstens elke tien minuten op en energiedata elk kwartier, centraal gecachet: een paginabezoek veroorzaakt nooit rechtstreeks een nieuw verzoek bij een bron. Elke datapagina toont hoe laat de cijfers zijn bijgewerkt. Bij een storing van SMARD kunnen we de laatst opgehaalde prijzen nog hooguit zes uur tonen, met het tijdstip erbij: een vastgestelde veilingprijs verandert niet meer. Voor de energiedata van het Nationaal Energie Dashboard doen we dat niet: die verdwijnt bij een storing van de pagina, zodat er nooit een oud getal als actueel staat.

Zo maken we de gemeentepagina's

Elk cijfer op een gemeentepagina is een gemiddelde of een telling van een gebied, nooit een gegeven van één woning. Dit is wat elk cijfer betekent.

Gas per woning

Gemiddeld aardgasverbruik per particuliere woning per jaar. Woningen met stadsverwarming of zonder gasaansluiting tellen mee met (bijna) nul.

Eenheid
m³ per woning per jaar
Gebied
gemeente, provincie, Nederland
Gerekend over
alle particuliere woningen (van het woningtype)
CBS-tabel
81528NED

Stroom per woning

Gemiddelde levering van elektriciteit via het net per particuliere woning per jaar. Eigen zonnestroom die direct in huis wordt gebruikt, telt niet mee.

Eenheid
kWh per woning per jaar
Gebied
gemeente, provincie, Nederland
Gerekend over
alle particuliere woningen (van het woningtype)
CBS-tabel
81528NED

Woningen met stadsverwarming

Aandeel particuliere woningen met stadsverwarming.

Eenheid
procent
Gebied
gemeente, provincie, Nederland
Gerekend over
alle particuliere woningen
CBS-tabel
81528NED

Installaties zonnepanelen

Aantal zonnestroominstallaties bij woningen op 31 december. Een installatie is een geregistreerde of uit teruglevering afgeleide installatie op een locatie, geen telling van woningen.

Eenheid
aantal
Gebied
gemeente, Nederland
Gerekend over
per 100 woningen: gedeeld door de woningvoorraad (kerncijfers wijken en buurten)
CBS-tabel
85005NED

Opgesteld vermogen

Het maximale vermogen van de panelen samen.

Eenheid
kilowattpiek (kWp)
Gebied
gemeente
Gerekend over
totaal van de gemeente
CBS-tabel
85005NED

Teruggeleverd per woning

Gemiddelde teruglevering van elektriciteit aan het net per woning per jaar.

Eenheid
kWh per woning per jaar
Gebied
gemeente, wijk, Nederland
Gerekend over
alle particuliere woningen, ook die zonder zonnepanelen
CBS-tabel
85984NED

Woningen met zonnepanelen

Aandeel woningen met een of meer zonnestroominstallaties.

Eenheid
procent
Gebied
gemeente, wijk, Nederland
Gerekend over
alle woningen
CBS-tabel
85984NED

Aardgasvrij

Aandeel woningen zonder gasverbruik: elektrisch verwarmd of op stadsverwarming.

Eenheid
procent
Gebied
gemeente, wijk, Nederland
Gerekend over
alle woningen
CBS-tabel
85984NED

Woningen

Aantal woningen op 1 januari.

Eenheid
aantal
Gebied
gemeente, Nederland
CBS-tabel
86165NED

Koopwoningen

Aandeel koopwoningen.

Eenheid
procent
Gebied
gemeente, Nederland
Gerekend over
alle woningen
CBS-tabel
86165NED

Eengezinswoningen

Aandeel eengezinswoningen.

Eenheid
procent
Gebied
gemeente, Nederland
Gerekend over
alle woningen
CBS-tabel
86165NED

Ouder dan tien jaar

Aandeel woningen met een bouwjaar van meer dan tien jaar geleden.

Eenheid
procent
Gebied
gemeente, Nederland
Gerekend over
alle woningen
CBS-tabel
86165NED

Gemiddelde WOZ-waarde

Gemiddelde WOZ-waarde van woningen.

Eenheid
duizend euro
Gebied
gemeente, Nederland
Gerekend over
alle woningen
CBS-tabel
86165NED

Woningen naar bouwperiode

Aantal woningen aan het begin van het jaar, per bouwjaarklasse van het pand.

Eenheid
aantal en procent van alle woningen
Gebied
gemeente, Nederland
Gerekend over
alle woningen op 1 januari
CBS-tabel
82550NED

Voorlopige cijfers

Het CBS geeft bij elk jaar aan of de cijfers definitief, nader voorlopig of voorlopig zijn. Wat nog niet definitief is, kan bij de bron nog veranderen. Bij de jaarlijkse import nemen we herzieningen mee.

Wanneer een gemeente een pagina krijgt

Een gemeente staat in ons register met haar officiële CBS-code. Ze krijgt pas een openbare pagina als wij haar publiceren én de cijfers door een inhoudelijke drempel komen: een actuele verbruiksreeks van minstens vijf jaar, de woningvoorraad en het koopaandeel, zonnestroom over minstens twee jaar en minstens twee conclusies die uit de cijfers volgen. Een tijdelijke storing bij een bron haalt een gepubliceerde pagina niet van Google: de import stopt dan liever.

Regelingen en plannen

Regelingen van de gemeente en het Rijk, het warmteprogramma en de uitleg over monumenten lezen we met de hand na in de regeltekst of op de officiële pagina. Bij elke regeling staat de datum van die controle. Elke regeling heeft ook een datum waarop we hem opnieuw nalezen; is die voorbij, dan verdwijnt hij van de pagina. Een samenvatting is geen volledige regeling: de voorwaarden lees je bij de regeling zelf.

Je eigen adres vergelijken

De vergelijker zoekt je woning op in de landelijke registers en zet die naast de gemiddelden van de gemeente. Bij elk gegeven staat waar het vandaan komt: uit een register, afgeleid uit het gebouw of door jou ingevuld. Het soort woning nemen we uit het energielabel; een gebouwenregister kent geen woningtype, dus anders is het een aanname of kies je het zelf. Een register dat niet antwoordt, betekent "niet bekend", nooit "geen label" of "geen monument". De uitkomst is persoonlijk: we slaan hem niet op en hij komt niet in zoekmachines.

Onzekerheden en grenzen

Wat de cijfers wél en niet kunnen zeggen.

  • Verwachtingen voor zon en wind zijn schattingen; het weer bepaalt de werkelijkheid.
  • Alle energiecijfers zijn landelijk; wat er bij jou uit het stopcontact komt meten we niet.
  • Gemeentecijfers zijn gebiedsgemiddelden van het CBS en zeggen niets over één woning. Het gasverbruik in een gemeente hangt bovendien af van hoe koud het jaar was.
  • Historische cijfers kunnen bij de bron worden herzien; bij de jaarlijkse import nemen we die herzieningen mee.
  • We tonen geen gegarandeerde besparingen. Wat een thuisbatterij of warmtepomp bij jouw woning doet, rekenen we pas uit in een Woningcheck en een Bespaarplan.

Zie je een fout in een cijfer of in deze uitleg? Stuur ons een bericht; we zoeken het uit en zetten de correctie hier.

Laatste inhoudelijke wijziging van deze methodologie: 13 oktober 2026 (definities en werkwijze van de gemeentepagina's). Daarvoor 10 oktober 2026 (nieuwe rekenregels voor de stroommix, het aandeel zon en wind en de planner; het Energiekompas en de Batterijkans zijn vervallen).