Kennis & data

Zo maken we van gegevens een begrijpelijke uitkomst

Een getal zonder herkomst of uitleg helpt je niet verder. Daarom maken we onderscheid tussen gemeten gegevens, registergegevens, berekeningen, aannames en redactionele uitleg. Hier staat het hele verhaal: welke prijs we tonen, hoe we het goedkoopste en groenste moment uitrekenen, en waar de onzekerheden zitten. De bronnen zelf staan op de bronnenpagina.

Welke stroomprijs tonen we?

De prijzen op de vandaag-pagina komen van Dynamisch Tarief en kennen vier lagen.

Indicatieve all-in prijs

Het veld "price": de kale marktprijs plus energiebelasting, btw en een gemiddelde opslag van energieleveranciers. Dit is de prijs die we standaard tonen en waarmee we rekenen.

Prijs zonder leveranciersopslag

Het veld "price_excl_markup": inclusief belastingen en btw, zonder de opslag van een leverancier.

Kale marktprijs

Het veld "market_price": de day-aheadprijs op de groothandelsmarkt, zonder belastingen. Deze staat in de prijstabel als tweede kolom.

Gemiddelde leveranciersopslag

Het veld "supplier_markup": het gemiddelde van actieve leveranciers.

De all-in prijs is nadrukkelijk een indicatie: jouw werkelijke tarief hangt af van de opslag en voorwaarden van je eigen energieleverancier.

En een negatieve marktprijs betekent niet dat je geld toe krijgt: door belastingen en opslag kan de all-in prijs dan nog steeds positief zijn.

De rekenregels

Elke rekenregel heeft een versienummer. Passen we een formule aan, dan hogen we de versie op en benoemen we hier wat er veranderde.

Goedkoopste tijdsblok

We leggen alle aaneengesloten tijdsblokken van de gekozen duur naast elkaar en kiezen het blok met de laagste gemiddelde indicatieve all-in prijs (het veld "price" van Dynamisch Tarief: marktprijs plus energiebelasting, btw en een gemiddelde leveranciersopslag). Ontbreekt er een deel van de prijzen, dan rekenen we alleen met blokken waarvoor alle prijzen er zijn.

Versie 2026-09-02.1

Groenste tijdsblok

Voorkeursvolgorde per beschikbaarheid: (1) het blok met de laagste verwachte CO2-uitstoot per kilowattuur (NED-stroommix), als die verwachting voor het hele venster beschikbaar is; anders (2) het blok waarin de verwachte productie van zon en wind het grootste deel van het verwachte landelijke verbruik dekt; anders (3) het blok met de hoogste verwachte zon- plus windproductie. De pagina benoemt welke van de drie is gebruikt.

Versie 2026-09-02.1

Overlap goedkoop en groen

We vergelijken de twee gevonden tijdsblokken op de klok. Alleen als ze elkaar echt overlappen noemen we dat; we rekenen geen samengestelde score uit.

Versie 2026-09-02.1

Gemeentelijk energieprofiel

Alle gemeentecijfers zijn rechtstreekse CBS-waarden of eenvoudige afgeleiden daarvan (verschil ten opzichte van een eerder jaar, verschil met provincie of Nederland). Een conclusie verschijnt alleen als de onderliggende cijfers er zijn; ontbreekt een cijfer, dan vervalt de conclusie. Een pagina die onder de kwaliteitsdrempel blijft wordt niet geïndexeerd.

Versie 2026-09-02.1

Energiekompas

Het Energiekompas is een redactionele samenvatting van het duurzame aandeel in het laatste gemeten uur (duurzame productie gedeeld door landelijk verbruik, de NED-cijfers): 60% of hoger noemen we gunstig, 30% tot 60% gemiddeld, onder de 30% ongunstig. De losse waarden en tijdstippen staan er altijd naast; het kompas vervangt geen meting en is geen persoonlijk advies.

Versie 2026-09-06.1

Batterijkans van vandaag

Een redactionele dagsignalering, geen rendement en geen persoonlijk batterijadvies. Met prijsdata: het verschil tussen het duurste en goedkoopste blok van 2 uur (indicatieve all-in prijs). Vanaf 10 cent per kilowattuur noemen we de dag kansrijk voor laden en ontladen, tussen 5 en 10 cent gemiddeld, daaronder beperkt. Zonder prijsdata kijken we naar de spreiding van de CO2-uitstoot per kilowattuur binnen de dag (hoogste minus laagste, gedeeld door de hoogste): vanaf 50% kansrijk voor groen laden, vanaf 25% gemiddeld, daaronder beperkt. De pagina benoemt welke van de twee ladders is gebruikt.

Versie 2026-09-06.1

Tijd, versheid en storingen

Alle tijden zijn Nederlandse kloktijd; bij een storing zie je liever even niets dan een oud getal.

Wat komt rechtstreeks van de bron, wat rekenen wij uit?

Rechtstreeks van het Nationaal Energie Dashboard komen de gemeten en voorspelde uurvolumes van zon en wind, het landelijke stroomverbruik en de CO2-emissiefactor van de stroommix. Wat wij daarvan afleiden: de CO2-uitstoot in gram per kilowattuur (emissiefactor × 1000, afgerond op hele grammen), het aandeel zon en wind in het verbruik (afgerond op hele procenten), productie in gigawattuur (afgerond op één decimaal) en het goedkoopste en groenste tijdsblok volgens de rekenregels hierboven. Ontbreekt een uur bij de bron, dan vervalt dat uur; we vullen niets in en tonen ontbrekend nooit als nul.

Tijd, resolutie en zomertijd

Alle tijden op de site zijn Nederlandse kloktijd (Europe/Amsterdam). Intern rekenen we in wereldtijd (UTC), zodat de wissel van zomer- en wintertijd geen blokken laat verspringen. Prijzen komen normaal per kwartier; valt de bron tijdelijk terug op uurprijzen, dan zeggen we dat erbij en rekenen we per uur. De zon-, wind- en verbruiksverwachting van het Nationaal Energie Dashboard is per uur; uurdata loopt daar een tot twee uur achter de klok, dat is de bron en geen storing.

Versheid en storingen

We halen prijzen hoogstens elke vijf minuten op en energiedata elk kwartier, centraal gecachet: een paginabezoek veroorzaakt nooit rechtstreeks een nieuw verzoek bij een bron. Elke datapagina toont hoe laat de cijfers zijn bijgewerkt. Bij een korte prijsstoring kunnen we maximaal een uur de laatst bekende prijzen tonen, altijd met het tijdstip erbij. Voor de energiedata van het Nationaal Energie Dashboard doen we dat niet: die verdwijnt bij een storing van de pagina, zodat er nooit een oud getal als actueel staat.

Onzekerheden en grenzen

Wat de cijfers wél en niet kunnen zeggen.

  • Verwachtingen voor zon en wind zijn schattingen; het weer bepaalt de werkelijkheid.
  • Alle energiecijfers zijn landelijk; wat er bij jou uit het stopcontact komt meten we niet.
  • Gemeentecijfers zijn gebiedsgemiddelden van het CBS en zeggen niets over één woning. Het gasverbruik in een gemeente hangt bovendien af van hoe koud het jaar was.
  • Historische cijfers kunnen bij de bron worden herzien; bij de jaarlijkse import nemen we die herzieningen mee.
  • We tonen geen gegarandeerde besparingen. Wat een thuisbatterij of warmtepomp bij jouw woning doet, rekenen we pas uit in een Woningcheck en een Bespaarplan.

Zie je een fout in een cijfer of in deze uitleg? Stuur ons een bericht; we zoeken het uit en zetten de correctie hier.

Laatste inhoudelijke wijziging van deze methodologie: 4 september 2026 (herkomst- en afrondingsuitleg toegevoegd).